9. Zarządzanie kapitałem własnym

26 sierpnia 2013 roku Zarząd i Rada Nadzorcza przyjęły politykę kapitałową i dywidendową Grupy PZU na lata 2013-2015. Poniżej przedstawiono założenia polityki kapitałowej i dywidendowej.

9.1 Polityka kapitałowa

Polityka kapitałowa Grupy PZU na lata 2013-2015 ma na celu zwiększenie stopy zwrotu dla akcjonariuszy i opiera się na następujących zasadach:

  • zarządzanie kapitałem (w tym kapitałem nadwyżkowym) Grupy PZU na poziomie PZU;
  • utrzymanie środków własnych Grupy PZU z wyłączeniem długu podporządkowanego na poziomie nie niższym niż 250% marginesu wypłacalności Grupy PZU oraz dążenie do utrzymania środków własnych Grupy PZU z uwzględnieniem długu podporządkowanego na poziomie około 400% marginesu wypłacalności, w celu utrzymania bezpieczeństwa finansowego Grupy PZU;
  • utrzymanie aktywów na pokrycie rezerw w PZU i PZU Życie na poziomie nie niższym niż 110%;
  • uzyskanie optymalnej struktury finansowania poprzez zastąpienie nadwyżki kapitałowej długiem podporządkowanym do kwoty nie wyższej niż 3 mld zł, nie przekraczającej limitu 25% środków własnych stanowiących pokrycie marginesu wypłacalności, o których mowa w art. 148 ustawy z 22 maja 2003 roku o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 950 z późn. zm.) (ustawa o działalności ubezpieczeniowej);
  • utrzymanie kapitału własnego na poziomie odpowiadającym ratingowi AA według metodologii agencji ratingowej Standard & Poor’s;
  • zapewnienie środków na rozwój i akwizycje w najbliższych latach;
  • brak emisji akcji przez PZU w najbliższych latach.

9.2 Polityka dywidendowa

13 maja 2014 roku Zarząd PZU zaktualizował Politykę kapitałową i dywidendową Grupy PZU na lata 2013-2015 („Polityka”). Tego samego dnia Rada Nadzorcza PZU zatwierdziła zaktualizowaną Politykę, w brzmieniu przedstawionym przez Zarząd.

W związku z niepewnością istniejącą w momencie przyjmowania wcześniejszej Polityki, dotyczącą wyników Grupy PZU w 2013 roku oraz realizacji planów akwizycyjnych, Polityka nie określała postępowania w przypadku, w którym wskaźniki bezpieczeństwa zostaną spełnione, pomimo braku emisji długu podporządkowanego.

W związku z tym, iż wyniki finansowe Grupy PZU za rok 2013 okazały się wyższe niż oczekiwano a prognozowane wskaźniki bezpieczeństwa miały być nie niższe niż zakładane w Polityce, wprowadzono zmiany do Polityki, na mocy których wypłacona 19 listopada 2013 roku zaliczka na poczet dywidendy przewidywanej na koniec roku obrotowego 2013, została uznana za część wypłaty z kapitału nadwyżkowego.

9.3 Zewnętrzne wymogi kapitałowe

Zarządzanie kapitałem wiąże się także z monitorowaniem głównych parametrów wypłacalności zakładów ubezpieczeń, np. wysokości środków własnych i stopnia pokrycia nimi marginesu wypłacalności oraz kapitału gwarancyjnego. MSSF nie regulują sposobu wyliczania marginesu wypłacalności oraz środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności.

Zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej zakład ubezpieczeń mający siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązany posiadać środki własne w wysokości nie niższej niż margines wypłacalności i nie niższej niż kapitał gwarancyjny.

W celu wyliczenia wysokości środków własnych aktywa pomniejsza się o wartości niematerialne i prawne, aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, aktywa przeznaczone na pokrycie wszelkich przewidywalnych zobowiązań oraz o posiadane akcje i inne aktywa (udzielone pożyczki podporządkowane) finansujące kapitały własne zakładów ubezpieczeń należących do ubezpieczeniowej grupy kapitałowej. Tak wyliczoną wartość koryguje się, w proporcji do posiadanych przez PZU udziałów, o sumę nadwyżek lub niedoborów środków własnych podrzędnych zakładów ubezpieczeń w stosunku do ich wymogów wypłacalności.

Zasady wyliczania środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności określa ustawa o działalności ubezpieczeniowej, a zasady wyliczania marginesu wypłacalności oraz minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego określa rozporządzenie z 28 listopada 2003 roku w sprawie sposobu wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności oraz minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego dla działów i grup ubezpieczeń (Dz. U. z 2003 roku Nr 211, poz. 2060 z późn. zm.), („Rozporządzenie w sprawie marginesu wypłacalności”).

Dane finansowe uwzględnione w wyliczeniu środków własnych oraz marginesu wypłacalności ustalono w oparciu o PSR.

Poniżej przedstawiono wyliczenie środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności PZU.

Wyliczenie środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności (w tys. zł)31 grudnia 201431 grudnia 2013
Kapitał własny PZU 12 328 724 12 259 761
Wartości niematerialne i prawne -283 999 -244 582
Wartość aktywów finansujących kapitały innych zakładów ubezpieczeń należących do ubezpieczeniowej grupy kapitałowej PZU -6 065 985 -4 565 872
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego -408 388 -347 521
Wpływ innych zakładów ubezpieczeń należących do ubezpieczeniowej grupy kapitałowej PZU na wysokość środków własnych PZU: 2 411 116 2 403 826
PZU Życie SA 100,00% 2 213 301 2 407 872
Wysokość środków własnych 3 996 487 4 184 609
Margines wypłacalności 1 783 186 1 776 737
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 2 213 301 2 407 872
Link4 SA 100,00% 55 638 nd
Wysokość środków własnych 124 938 nd
Margines wypłacalności 69 300 nd
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 55 638 nd
Lietuvos Draudimas AB 99,98% 127 853 nd
Wysokość środków własnych 214 515 nd
Margines wypłacalności 86 636 nd
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 127 879 nd
AAS Balta 99,99% 22 216 nd
Wysokość środków własnych 62 207 nd
Margines wypłacalności 39 989 nd
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 22 218 nd
UAB DK PZU Lietuva 99,88% (31 grudnia 2013: 99,76%) 4 692 7 931
Wysokość środków własnych 76 220 48 438
Margines wypłacalności 71 522 40 488
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 4 698 7 950
UAB PZU Lietuva Gyvybes Draudimas 99,34% 5 696 6 608
Wysokość środków własnych 21 504 21 996
Margines wypłacalności 15 770 15 344
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 5 734 6 652
PrJSC PZU Ukraine 100,00% -12 314 -13 094
Wysokość środków własnych 5 199 10 554
Margines wypłacalności 17 513 23 648
Niedobór środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności -12 314 -13 094
PrJSC IC PZU Ukraine Life Insurance 100,00% -5 966 -5 491
Wysokość środków własnych 9 437 9 557
Margines wypłacalności 15 403 15 048
Niedobór środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności -5 966 -5 491
Wysokość środków własnych PZU 7 981 468 9 505 612
Margines wypłacalności PZU 1 362 353 1 362 353
Kapitał gwarancyjny PZU 454 118 454 118
Nadwyżka środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności 6 619 115 8 143 259
Nadwyżka środków własnych na pokrycie kapitału gwarancyjnego 7 527 350 9 051 494