Strona główna | Działalność i CSR Grupy | Działalność Grupy PZU za granicą

Działalność Grupy PZU za granicą

W ramach realizacji strategii ekspansji międzynarodowej Grpua PZU nabyła pakiety większościowe największych ubezpieczycieli na Litwie oraz w Łotwie i Estonii. Działalność spółek PZU w krajach nadbałtyckich stabilnie rośnie umacniając pozycję PZU w ścisłej czołówce ubezpieczycieli w tych krajach.

Rynek litewski

Według danych Banku Litwy składka przypisana brutto zakładów ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych wynosiła 387,2 mln euro i wzrosła o 1,3% w porównaniu z rokiem poprzednim.

Wzrost składki przypisanej brutto generowały na rynku w przeważającej mierze ubezpieczenia majątkowe (wzrost przypisu o 4,2%). Ubezpieczenia komunikacyjne zanotowały spadek – przy czym AC były niższe o 1,4% a OC komunikacyjne o 0,1%. Ujemna dynamika była spowodowana w szczególności obniżeniem cen polis (o około 10-15%) oraz rozpoczętą wojną cenową. Odradzający się rynek sprzedaży nowych samochodów nie zrównoważył tego spadku.

W strukturze ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych w 2014 roku dominowały ubezpieczenia komunikacyjne, które stanowiły 57,6% składek przypisanych brutto, przy czym OC komunikacyjne - 35,0%.

W sektorze ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych na koniec 2014 roku działało na Litwie 11 spółek (w tym 9 oddziałów zakładów ubezpieczeń zarejestrowanych w innym państwie członkowskim UE). Największym zakładem ubezpieczeń na Litwie pod względem łącznej składki przypisanej brutto z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych pozostaje Lietuvos Draudimas. Udział tej spółki w rynku w 2014 roku wynosił 30,9%. Drugie miejsce zajmuje BTA – 14,0%, a trzecie - PZU Lietuva (13,8%).

Według danych Banku Litwy składka przypisana brutto zakładów ubezpieczeń na życie wynosiła 215,0 mln euro, co stanowiło wzrost o 18,6% w porównaniu z rokiem 2013. Dodatnia dynamika dotyczyła zarówno składki jednorazowej (40,0%), jak i regularnej (15,0%).

W strukturze ubezpieczeń na życie dominowały ubezpieczenia z funduszem inwestycyjnym, stanowiące 70,5% wartości składki. Tradycyjne ubezpieczenia na życie stanowiły 22,8% składki ogółem.

Na koniec 2014 roku w sektorze ubezpieczeń na życie działało 9 spółek (w tym 4 oddziały zakładów ubezpieczeń zarejestrowanych w innym państwie członkowskim UE). Litewski rynek ubezpieczeń na życie charakteryzuje się wysoką koncentracją. Na koniec grudnia 2014 roku udział trzech największych zakładów ubezpieczeń na życie w łącznej składce przypisanej brutto wynosił 60,7%.

Rynek łotewski

Rynek ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych na Łotwie wzrósł o ok. 14 mln euro w 2014 roku, osiągając łączny wolumen na poziomie 240,1 mln euro. Do lepszych wyników przyczyniły się głównie ubezpieczenia: zdrowotne – o 4,2 mln euro (wzrost o 11,9%), majątkowe – o 3,3 mln euro (o 7,1%), AC – o 2,6 mln euro (o 4,4%).

W roku 2014 na łotewskim rynku ubezpieczeń majątkowych i osobowych działało 13 ubezpieczycieli, z których 5 największych posiadało ok. 75% udziału.

Rynek estoński

W 2014 roku zakłady ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych oraz oddziały zagranicznych zakładów tego sektora ubezpieczeń działające w Estonii zebrały łącznie składki ubezpieczeniowe w wysokości 261,4 mln euro, z czego 62,7 mln euro, tj. 24,0%, uzyskały oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń działające w Estonii.

Pod względem struktury produktowej największe udziały w rynku przypadły ubezpieczeniom komunikacyjnym AC (35,3%) i OC (25,4%), jak również indywidualnym ubezpieczeniom majątkowym (15,4%).

W sektorze ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych na koniec 2014 roku działało 10 spółek (w tym 4 oddziały zakładów ubezpieczeń zarejestrowanych w innym państwie członkowskim UE).

Zmiany kapitałowe Grupy PZU w krajach bałtyckich

W ramach realizacji strategii ekspansji międzynarodowej, zgodnie z umowami z dnia 17 kwietnia 2014 roku PZU i PZU Litwa nabyły za łączną kwotę 258 mln euro od Royal & Sun Alliance Insurance plc (RSA):

  • lidera rynku łotewskiego AAS Balta – zamknięcie transakcji nabycia 99,995% udziału w kapitale spółki nastąpiło 30 czerwca 2014 roku po uzyskaniu zgód od urzędu nadzoru na Łotwie oraz urzędów antymonopolowych. Ostateczna cena nabycia wyniosła 48,4 mln euro za aktywa netto w wysokości 39,4 mln euro. W wyniku transakcji zidentyfikowano wartości niematerialne i prawne na kwotę 30,1 mln euro oraz wartość firmy na kwotę 9 mln euro.
  • lidera rynku litewskiego – Lietuvos Draudimas – za większościowy pakiet reprezentujący 99,97% udziału w kapitale PZU zapłacił łączną cenę 191,0 mln euro, przy czym nie dokonano ostatecznego rozliczenia transakcji. W wyniku transakcji zidentyfikowano wartości niematerialne i prawne na kwotę 58,7 mln euro oraz wartość firmy - 84,5 mln euro. Zamknięcie transakcji nabycia Lietuvos Draudimas nastąpiło 31 października 2014 roku, z zastrzeżeniem wynikającym z decyzji urzędu antymonopolowego Banku Litwy. Warunkiem decyzji było zmniejszenie udziału PZU w litewskim rynku ubezpieczeń AC oraz biznesu obejmującego ubezpieczenia mieszkań i domów na rzecz podmiotu trzeciego. Decyzja jest realizowana poprzez sprzedaż PZU Litwa, o czym mowa poniżej.
  • estońskiego oddziału Codan Forsikring A/S – zamknięcie transakcji nabycia oddziału nastąpiło 31 października 2014 roku. PZU Litwa, jako nabywca, zapłacił łączną cenę 21,4 mln euro, przy czym nie dokonano ostatecznego rozliczenia transakcji. W wyniku transakcji zidentyfikowano wartości niematerialne i prawne na kwotę 7,4 mln euro oraz wartość firmy - 26,4 mln euro.

Zgodnie z umową zawartą dnia 2 lutego 2015 roku Grupa PZU sprzeda 1 761 941 akcji zwykłych PZU Litwa norweskiemu ubezpieczycielowi Gjensidige Forsikring ASA. Transakcja nastąpi po spełnieniu następujących warunków:

  • braku sprzeciwu Banku Litwy;
  • uzyskania zgód od łotewskiego, estońskiego i litewskiego organu antymonopolowego;
  • zakończenia procesu wydzielania aktywów i zobowiązań PZU Litwa związanych z działalnością prowadzoną poprzez oddziały spółki na Łotwie i Estonii do Grupy PZU;
  • uzyskania zgody Banku Litwy na wcześniejszą spłatę pożyczki podporządkowanej udzielonej PZU Litwa przez PZU oraz dokonania spłaty pożyczki podporządkowanej przez PZU Litwa;
  • uzyskania zgody norweskiej Komisji Nadzoru Finansowego na nabycie Akcji PZU Litwa przez Gjensidige Forsikring ASA;
  • zrzeczenia się przez akcjonariusza mniejszościowego PZU Litwa prawa pierwokupu w stosunku do akcji;
  • uzyskania zgody litewskiej komisji rządowej na nabycie akcji PZU Litwa przez norweskiego ubezpieczyciela.

Płatność za akcje wyniesie 54 mln euro skorygowane o różnice w aktywach netto. Ziszczenie się warunków zawieszających powinno nastąpić do dnia 30 listopada 2015 roku.

Działalność spółek PZU w krajach bałtyckich

W 2014 roku PZU Lietuva – „PZU Litwa” odnotował wzrost składki przypisanej brutto o 2,5% w porównaniu do 2013 roku osiągając poziom 53,3 mln euro.

Lietuvos Draudimas z udziałem na poziomie 30,9% (31,0% w roku ubiegłym) pozostaje na Litwie liderem.

W tym czasie Lietuvos Draudimas (lider litewskiego rynku) pozyskał 119,5 mln euro składki przypisanej brutto, czyli o 0,8% wyższą w porównaniu do 2013 roku. Wzrost przypisu składki osiągnięto przede wszystkim dzięki zwiększonej sprzedaży ubezpieczeń w segmencie klienta indywidualnego (o 3,7% w porównaniu do roku poprzedniego), w szczególności w ubezpieczeniach komunikacyjnych oraz majątkowych. Od momentu dołączenia do Grupy PZU wygenerowany przez Lietuvos Draudimas przypis składki wyniósł 19,7 mln euro.

Składka pozyskana przez UAB PZU Lietuva Gyvybës Draudimas – „PZU Litwa Życie” wyniosła 8,9 mln euro, co oznacza wzrost o 17,4% w porównaniu do 2013 roku. Największy wzrost sprzedaży odnotowano w ubezpieczeniach na życie i dożycie, które wzrosły o 34,3% w porównaniu z poprzednim rokiem oraz ubezpieczeniach typu unit-linked (wzrost o 4,6%).

W 2014 roku PZU Litwa zajmował trzecią pozycję na litewskim rynku ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych z udziałem w rynku na poziomie 13,8% (13,6% w 2013 roku). Lietuvos Draudimas z udziałem na poziomie 30,9% (31,0% w roku ubiegłym) pozostaje na Litwie liderem.

Natomiast udział PZU Litwa Życie w rynku ubezpieczeń na życie wynosił 4,1% (w porównaniu z 4,2% w 2013 roku).

W 2014 roku Grupa PZU prowadziła działalność na Łotwie poprzez oddział PZU Litwa, który otwarto w 2012 roku oraz AAS Balta - dominujący na rynku podmiot, który wszedł w skład Grupy w czerwcu 2014 roku. Udział AAS Balta w rynku łotewskim wyniósł 22,9%, całkowity przypis składki brutto obu podmiotów wyniósł 61,2 mln euro, natomiast od momentu dołączenia do Grupy PZU AAS Balta wygenerowała składkę przypisaną w wysokości 28,9 mln euro.

W Estonii Grupa PZU działa przez oddział PZU Lietuva, który powstał z połączenia dwóch podmiotów: oddziału litewskiej spółki PZU, który został zarejestrowany w 2012 roku oraz nabytego w 2014 roku estońskiego oddziału, który prowadził swoją działalność pod marką Codan. Udział w składce przypisanej brutto obu podmiotów łącznie wyniósł na rynku estońskim 14,5%. Składka przypisana zebrana przez nowozakupiony oddział od momentu jego przejęcia wyniosła 5,3 mln euro.

Rynek ukraiński

W 2014 roku ukraiński rynek ubezpieczeniowy odnotował znaczący spadek. Przypis składki brutto rynku ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych w ciągu trzech kwartałów 2014 roku wyniósł 15,6 mld hrywien i był niższy o 20,7% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Spadek ten wynikał w szczególności z niższej składki z ubezpieczeń pozakomunikacyjnych. Niższą sprzedaż zanotowano w ubezpieczeniach: ryzyk finansowych (-33,6%), dobrowolnych majątkowych (-26,6%), dobrowolnego OC (-34,8%) i kredytów (-40,3%). Duży wpływ na spadek przypisu miała niższa składka z tytułu reasekuracji czynnej uzyskanej od towarzystw-rezydentów (z 5,1 do 3,4 mld hrywien). W przypadku ubezpieczeń komunikacyjnych wzrost odnotowano w produkcie Zielona Karta (31,3%) przy niższej składce z AC (-14,7%) i OC (-2,8%). W rezultacie tych tendencji, na ubezpieczenia komunikacyjne przypadało 30% wartości składki pozyskanej przez ubezpieczycieli w ciągu trzech kwartałów 2014 roku (o 4,4 p.p. więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku).

Zakłady ubezpieczeń na życie zebrały w ciągu trzech kwartałów 2014 roku 1,5 mld hrywien składki przypisanej brutto, czyli o 12% mniej niż w analogicznym okresie 2013 roku.

W strukturze przypisu składki 87,7% pochodziło od osób fizycznych (o 18% mniej niż w analogicznym okresie 2013 roku), przy czym w porównaniu do ubiegłego roku odnotowano zmniejszenie ogólnej liczby ubezpieczonych osób fizycznych o 10%, na co wpływ wywarła niestabilna sytuacja polityczna i finansowo-gospodarcza Ukrainy w omawianym okresie.

Ukraiński rynek ubezpieczeniowy jest z jednej strony rozdrobniony - we wrześniu 2014 roku działało na nim 389 firm ubezpieczeniowych (z czego 58 zajmowało się ubezpieczeniami na życie). Z drugiej strony TOP 100 zakładów ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych generował 92,9% przypisu składki brutto całego rynku, a TOP 20 zakładów ubezpieczeń na życie – 98,8% przypisu składki.

W 2014 roku rynek ubezpieczeń na Ukrainie działał w trudnych warunkach w związku ze słabnącą gospodarką Ukrainy, aneksją Krymu, konfliktem zbrojnym we wschodnich regionach, niską aktywnością klientów, procesami dewaluacyjnymi i spadkiem płynności systemu bankowego.

Rynek charakteryzował się nadal wysokim poziomem kosztów związanych ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych, problemami części firm ubezpieczeniowych z zachowaniem bieżącej płynności oraz spadkiem poziomu zaufania ze strony osób fizycznych, co było pochodną problemów związanych z płynnością części systemu bankowego. Na skutek powyższych zdarzeń klienci na Ukrainie w 2014 roku często decydowali się na zakup produktów ubezpieczeniowych i inwestycyjnych w spółkach z udziałem kapitału z krajów zachodnich. Jeśli wcześniej kluczowym kryterium wyboru ubezpieczyciela była cena ubezpieczenia to w 2014 roku na pierwsze miejsce wysunął się czynnik wiarygodności i wypłacalności ubezpieczyciela.

Na rynku ukraińskim Grupa PZU prowadzi swoją działalność ubezpieczeniową poprzez dwie spółki: PZU Ukraine (w zakresie ubezpieczeń majątkowych i osobowych) – „PZU Ukraina” oraz PrJSC IC PZU Ukraine Life (ubezpieczenia na życie) – „PZU Ukraina Życie”. Ponadto spółka LLC SOS Services Ukraine pełni funkcje w zakresie assistance.

W 2014 roku łączna wartość przypisanej składki brutto ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych Grupy PZU na Ukrainie wyniosła 503,9 mln hrywien, tj. była o 24,7% wyższa niż w poprzednim roku. Wzrost ten wynikał zarówno ze zwiększenia składki uzyskanej za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych (banków, agencji turystycznych) jak i poprzez własne kanały dystrybucji. Szczególną rolę dla zwiększania przypisu odegrały ubezpieczenia turystyczne, Zielona Karta, korporacyjne ubezpieczenia majątkowe oraz ubezpieczenia komunikacyjne.

W ciągu trzech kwartałów 2014 roku PZU Ukraina pozyskał 4,2% (wzrost o 0,9 p.p. w stosunku do trzech kwartałów 2013 roku) składki przypisanej brutto ukraińskiego sektora ubezpieczeń majątkowych i pozostałych osobowych, co dało mu dziewiąte miejsce na rynku. Natomiast udział lidera wyniósł 6,6%.

Składka przypisana zebrana przez PZU Ukraina Życie w 2014 roku wyniosła 154,3 mln hrywien i była wyższa o 28,7% w porównaniu do 2013 roku. Wzrost ten osiągnięto głównie w kanale bancassurance, w szczególności dzięki sprzedaży ubezpieczeń na życie i dożycie.

Na rynku ubezpieczeń na życie PZU Ukraina Życie zajmował po trzech kwartałach 2014 roku szóste miejsce z udziałem w rynku na poziomie 7,3% (wzrost o 2,5 p.p. w stosunku do ubiegłego roku). Udział lidera wyniósł 19,4%.

Jednocześnie należy wskazać, iż warunkach silnej deprecjacji waluty składka przypisana w walucie funkcjonalnej dla obu spółek była niższa niż w ubiegłym roku. W 2014 roku przypis Grupy PZU na Ukrainie wyniósł 173,6 mln zł i był niższy o 14,8%.

W związku z niepewną sytuacją polityczną i ekonomiczną w kraju, zarządy PZU Ukraina i PZU Ukraina Życie podjęły decyzje mające na celu ograniczenie ryzyka:

  • w zakresie działalności ubezpieczeniowej pozastandardowo stosowanymi wyłączeniami (wojna, terroryzm, itp.), stosowane jest wyłączenie z ochrony ubezpieczeniowej niezgodnych z prawem działań osób trzecich. Ponadto, tymczasowo nie zawierane i nie przedłużane są umowy ubezpieczenia majątkowego dla osób fizycznych i prawnych, w tym nieruchomości, które są przedmiotem zastawu lub hipoteki w przypadku, gdy miejscem wykonania umowy jest terytorium obwodów donieckiego i ługańskiego. Podobnie jest w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności spedytora i przewoźnika oraz ubezpieczeń ładunków, jeżeli trasa przewozu przechodzi przez terytorium ww. obwodów;
  • likwidacja biura regionalnego PZU Ukraina w Symferopolu oraz centrum obsługi klientów w Sewastopolu. Ponadto, w obwodach donieckim i ługańskim zamknięto 4 biura sprzedaży i dwie agencje;
  • kroki zmierzające do przeniesienia części aktywów jak środki pieniężne na rachunkach bieżących oraz depozyty bankowe do wybranych banków działających na Ukrainie. Kryterium doboru tych banków jest przede wszystkim posiadanie wiarygodnego dominującego akcjonariusza zagranicznego.

Zarówno w 2014 roku jak i w pierwszych miesiącach 2015 roku spółki realizowały plany sprzedażowe zaakceptowane przez Radę Nadzorczą.

Zarząd PZU we współpracy z zarządami spółek ukraińskich prowadzi stały monitoring sytuacji na Ukrainie. Na dzień podpisania niniejszego sprawozdania z działalności Zarząd PZU zakłada, że dalsza działalność spółek będzie kontynuowania zgodnie z przyjętymi założeniami. Tym niemniej, istniejąca na Ukrainie niestabilność gospodarcza może w przyszłości wpłynąć negatywnie na sytuację finansową i wyniki finansowe spółek ukraińskich w sposób, który w chwili obecnej nie może być wiarygodnie przewidziany.